Η πρόσφατη κακόγουστη φάρσα κάποιων επιτήδειων στη Φλώρινα οι οποίοι μέσω κοινωνικών δικτύων διέδωσαν ότι δήθεν οι αρχές εξέδωσαν εντολή εκκένωσης κτηρίων διότι (πάντα δήθεν) αναμενόταν ισχυρός σεισμός, αλλά και η αναμετάδοση αυτής της φάρσας από κάποιους αφελείς, έφερε στο προσκήνιο ένα πολύ σημαντικό πρόβλημα:

Το γεγονός ότι οι Ελληνες δε γνωρίζουμε κάποιες βασικές λειτουργίες προστασίας του πολίτη και κυρίως τη διαδικασία έκδοσης ανάλογων εντολών.

Για το λόγο αυτό, σήμερα θ’ ασχοληθούμε με αυτό το θέμα με την ευχή να διαβαστεί από όσους το δυνατόν περισσότερους, ώστε να μην υπάρχουν ανάλογα φαινόμενα στο μέλλον.

Ως προς το θέμα των σεισμών, υπενθυμίζουμε ότι πρόκειται για ένα μη προβλέψιμο φυσικό (τις περισσότερες φορές) γεγονός. Τελευταία φορά που κοίταξα πάντως, το Γεωδυναμικό Ινστιτούτο δεν είχε προσλάβει μέντιουμ ώστε να μπορεί να προσδιορίσει πότε και πού θα γίνει ο επόμενος σεισμός. Οπότε εάν κάποιος σας πει ότι την τάδε ημέρα και ώρα θα γίνει σεισμός, απλώς παίζει με τα νεύρα σας. Αν τον πιστέψετε, θα είστε πιο αφελείς κι απ’ τα τούβλα.*

Εκκένωση περιοχής ή κτηρίων περιοχής ένεκεν φυσικής καταστροφής

Σε περίπτωση επικείμενων φυσικών καταστροφών όπως τσουνάμι, πλημμύρα, πυρκαγιά, έκρηξη ηφαιστείου, αναμενόμενη κατολίσθηση κλπ, υπεύθυνος έκδοσης διαταγής εκκένωσης είναι η Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας. Κανείς άλλος!

Η Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας, εξετάζει τα δεδομένα και αποφαίνεται εάν υφίσταται λόγος εκκένωσης. Σε περίπτωση που υφίσταται τότε γίνονται τα παρακάτω:

  • Δίδεται άμεση εντολή στα ανάλογα Σώματα Ασφαλείας (Πυροσβεστική, Αστυνομία, Λιμενικό), να εκτελέσουν εκκένωση της περιοχής σύμφωνα με το προβλεπόμενο σχέδιο
  • Δίδεται άμεση εντολή στον αριθμό έκτακτης ανάγκης (112) ώστε να σταλεί άμεση ειδοποίηση εκκένωσης της περιοχής (μήνυμα μέσω SMS)
  • Δίδεται άμεση ενημέρωση στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης προκειμένου να ενημερωθεί κόσμος
  • Δίδεται άμεση ενημέρωση στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης τα οποία εμφανίζουν ΕΙΔΙΚΟ ΣΗΜΑ της Πολιτικής Προστασίας (ανάλογο με αυτό που αποστέλλεται στα κινητά τηλέφωνα) και ΟΧΙ απλή ανάρτηση.

Η αστυνομία και η Πυροσβεστική (και το Λιμενικό αναλόγως της περιοχής) σπεύδουν στην περιοχή όπου πρόκειται να εκκενωθεί και προβαίνουν σε άμεση ενημέρωση μέσω μεγαφώνων. Εάν ο Δήμος που πρόκειται να εκκενωθεί έχει μεγάφωνα, τότε ανακοινώνεται ΚΑΙ από αυτά η εντολή εκκένωσης η οποία συνοδεύεται απαραίτητα από οδηγίες ασφαλούς εκκένωσης και κατεύθυνσης του πληθυσμού.

Σε περίπτωση που η περιοχή εκκένωσης είναι πολύ μεγάλη (πχ μία πόλη), τότε συνδράμει ΚΑΙ ο Στρατός.

Οπως προαναφέρθηκε, η πρόβλεψη επόμενης σεισμικής δόνησης είναι αδύνατη! Αυτό σημαίνει ότι κανείς δεν πρόκειται να δώσει εντολή εκκένωσης λόγω επικείμενου σεισμού. Δίδεται μόνο ειδική τοπική εντολή εκκένωσης, εάν εξειδικευμένο συνεργείο διαπιστώσει ότι ένα κτήριο έχει πληγεί στη στατικότητά του κι είναι επικίνδυνο προς χρήση. Αυτή η εντολή δίδεται από το συνεργείο και εκτελείται από την Αστυνομία.

Σε κάθε ανάλογη διαδικασία εκκένωσης, υπάρχουν μονάδες του ΕΚΑΒ για την περίπτωση που καταστεί αναγκαία η επέμβασή τους.

Πότε δίνει εντολή εκκένωσης η Αστυνομία από μόνη της

Υπάρχουν κάποιες περιπτώσεις όπου η Αστυνομία δύναται να διατάξει από μόνη της εκκένωση μίας μικρής περιοχής, ή ενός κτηρίου ή ενός οικοδομικού τετραγώνου. Αυτοί είναι:

  • Ειδοποίηση για ύπαρξη εκρηκτικού μηχανισμού
  • Διενέργεια αστυνομικής επιχείρησης
  • Διενέργεια αστυνομικής έρευνας
  • Επικείμενη κατεδάφιση κτηρίου
  • Επικείμενη διενέργεια απενεργοποίησης εκρηκτικού μηχανισμού ή βόμβας που ανακαλύφθηκε τυχαία και που προέρχεται από τον Α’ ή Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο

Στις περιπτώσεις αυτές, αστυνομικοί αναλαμβάνουν να ενημερώσουν τους κατοίκους, από πόρτα σε πόρτα και με «χτύπημα» κουδουνιών. Σπανίως χρησιμοποιείται μεγάφωνο.

Τι κάνουμε όταν εμφανίζονται αναρτήσεις στα κοινωνικά δίκτυα για εκκένωση από άσχετους προς την Πολιτική Προστασία λογαριασμούς

Οι μόνοι λογαριασμοί κοινωνικών δικτύων που νομιμοποιούνται ν’ ανακοινώσουν μία εντολή εκκένωσης, είναι οι κάτωθι:

  • Της Πολιτικής Προστασίας
  • Της εκάστοτε Περιφέρειας
  • Της εκάστοτε Νομαρχίας
  • Του εκάστοτε Δήμου
  • Της Αστυνομίας
  • Της Πυροσβεστικής
  • Του Λιμενικού
  • Του Στρατού (όχι πάντα)

Κάθε πολίτης που επιθυμεί να ενημερώσει τους συμπολίτες του για την εντολή εκκένωσης οφείλει να κάνει ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ της ανακοίνωσης από αυτούς τους λογαριασμούς. Από ΠΟΥΘΕΝΑ ΑΛΛΟΥ!

Εάν κάποιος εντοπίσει αυτόκλητη ανάρτηση ότι οι Αρχές διέταξαν εκκένωση, τότε μπορεί να κάνει τα εξής:

  1. Να κάνει screenshot (φωτογραφία οθόνης) τη δημοσίευση, στην οποία το όνομα χρήστη να φαίνεται καθαρά, αλλά και η δημοσίευση επίσης
  2. Να καλέσει το οικείο αστυνομικό τμήμα και να ρωτήσει εάν ισχύει η εντολή εκκένωσης
  3. Στην περίπτωση όπου τον ενημερώσουν από το αστυνομικό τμήμα ότι τέτοια εντολή δεν υφίσταται, τότε ενημερώνει τον αστυνομικό με τον οποίο μιλάει για τη δημοσίευση. Καθώς πρόκειται για απάτη η οποία διώκεται ποινικά, ο αστυνομικός θα σας κατευθύνει προκειμένου η φωτογραφία οθόνης να σταλεί στο αρμόδιο τμήμα
  4. Σε περίπτωση που όντως υφίσταται, απλώς ενημερώνεστε για τις οδηγίες εκκένωσης και τις ακολουθείτε

Εν κατακλείδι

Μην εμπιστεύεστε οποιοδήποτε άσχετο μιλάει για εντολή εκκένωσης. Μπορεί να είναι κάποιος ανόητος φαρσέρ με αρρωστημένο χιούμορ, ή κάποιος διαρρήκτης που αναζητά ευκαιρία να κάνει διάρρηξη, ή κάποιος αφελής που πίστεψε το παραμύθι.

Υπάρχει συγκεκριμένη διαδικασία η οποία ακολουθείται κάθε φορά μέσα από τις επίσημες ιστοσελίδες που αναφέραμε παραπάνω αλλά και μέσα από τις επίσημες Σελίδες κοινωνικής δικτύωσης που προαναφέρθηκαν. Αυτές νομιμοποιούνται για την ενημέρωση των πολιτών και κανείς άλλος, όποιος κι αν είναι αυτός.

Καλό θα ήταν να έχετε πάντα στο τηλέφωνό σας τους αριθμούς κλήσης των Σωμάτων Ασφαλείας (Αστυνομία, Ασφάλεια, Πυροσβεστική, Λιμενικό) της περιοχής σας, ώστε σε ανάλογη περίπτωση να ρωτάτε αν ισχύει κάτι τέτοιο. Τα «μου είπε η θεία μου», «μου είπε ο κολλητός μου» κλπ, είναι τουλάχιστον γελοίες δικαιολογίες και θέτουν σε κίνδυνο αθώες ζωές, κυρίως παιδιών, ηλικιωμένων, ΑμεΑ και ευπαθών ομάδων. Για να μην αναφέρουμε ότι επίσης θέτουν σε κίνδυνο περιουσίες.

Ει δυνατόν, εάν δεν μπορείτε να θυμάστε τα όσα αναφέρθηκαν σε αυτό το άρθρο, καν’ τε μία εκτύπωση να τα έχετε κοντά σας. Εάν το επιθυμείτε, μοιράστε το άρθρο αυτό σε φίλους, συγγενείς, γνωστούς και ανθρώπους που δεν έχουν πρόσβαση στο διαδίκτυο, προκειμένου να μην πέσουν άλλοι θύματα απάτης ή κακόγουστης φάρσας. Και κυρίως, ΜΗΝ ΠΑΝΙΚΟΒΑΛΛΕΣΤΕ! Ο πανικός είναι ένας από τους χειρότερους συμβούλους που θέτει σε κίνδυνο τη ζωή σας και τη ζωή των γύρω σας.

Για πληροφορίες σχετικά με το τι να κάνετε σε θέματα φυσικών καταστροφών, απευθυνθείτε στην επίσημη ιστοσελίδα της Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας.

Υπάρχει μία πιθανότητα κάποια στιγμή να δημοσιεύσουμε οδηγίες για περιπτώσεις φυσικών καταστροφών, αλλά δεν είναι σίγουρο ακόμη. Θα ενημερωθείτε!


* Σημ. Υπάρχουν άνθρωποι με ιδιαίτερα χαρίσματα, οι οποίοι όντως μπορούν να προβλέψουν τον τόπο, την ημέρα και την ώρα που πρόκειται να συμβεί ένας σεισμός, αλλά αυτοί είναι εξαιρετικά σπάνιοι. Ενας στους 100 εκατομμύρια. Κι αυτοί, επειδή ξέρουν τι σημαίνει να ανακοινώνεις κάτι τέτοιο, δεν το ανακοινώνουν ποτέ. Το κρατάνε κρυφό, για λόγους αποφυγής πανικού.