Παλαιστίνιοι ένοπλοι από τα τάγματα του προσφυγικού καταυλισμού Μπαλάτα που προέρχονται από το κίνημα Φατάχ μετά από συνέντευξη Τύπου μετά από επιδρομή του ισραηλινού στρατού κατά την οποία σκοτώθηκε ένας 25χρονος Παλαιστίνιος και συνελήφθη ένας άλλος, στον προσφυγικό καταυλισμό Μπαλάτα, ανατολικά της Ναμπλούς στη Δυτική Όχθη. © Nasser Ishtayeh/SOPA Images/LightRocket μέσω Getty Images

γράφει ο Robert Inlakesh


Μια ματιά στο τι προκάλεσε τις πρόσφατες συγκρούσεις με το Ισραήλ και τι αναμένεται να συμβεί στη συνέχεια

Μια σειρά από ένοπλες επιθέσεις εναντίον ισραηλινών στρατιωτών στη Δυτική Όχθη έχει προκαλέσει σοκ σε όλο το στρατιωτικό κατεστημένο και τις μυστικές υπηρεσίες στο Τελ Αβίβ. Από παλαιστινιακής πλευράς, η περιοχή έχει γίνει μάρτυρας ενός επιπέδου βίας που δεν έχει παρατηρηθεί από τις αρχές της δεκαετίας του 2000 και ενθαρρύνει έναν λαϊκό ένοπλο αγώνα.

Το περασμένο Σάββατο, ένας μοναχικός Παλαιστίνιος ένοπλος βγήκε από όχημα σε σημείο ελέγχου στην Ανατολική Ιερουσαλήμ, άνοιξε πυρ και σκότωσε έναν Ισραηλινό στρατιώτη και τραυμάτισε άλλους δύο. Η επίθεση έλαβε χώρα στο σημείο ελέγχου του προσφυγικού καταυλισμού Shuafat, ένα τμήμα της Ανατολικής Ιερουσαλήμ που, παρά την προσάρτησή του από το Ισραήλ το 1980, έχει περικλειστεί από ένα διαχωριστικό τείχος που αποκόπτει τον προσφυγικό πληθυσμό από την υπόλοιπη Ιερουσαλήμ. Μέχρι στιγμής φέτος, περίπου 120 Παλαιστίνιοι έχουν σκοτωθεί μόνο στη Δυτική Όχθη, αριθμός μεγαλύτερος από αυτόν στη Γάζα.

Η επίθεση του Σαββάτου είχε ιδιαίτερη σημασία για τον επηρεασμό των γεγονότων επί του πεδίου, φέρνοντας σε δύσκολη θέση το ισραηλινό σύστημα ασφαλείας και οδηγώντας σε σκληρή καταστολή των Παλαιστινίων, με αποτέλεσμα την περαιτέρω κλιμάκωση τις ημέρες που ακολούθησαν τους πυροβολισμούς. Βιντεοσκοπημένο υλικό από το περιστατικό αποκάλυψε ότι ένας μόνο ένοπλος δράστης, που κρατούσε ένα πιστόλι χειρός, κατάφερε να ρίξει οκτώ σφαίρες στις ισραηλινές δυνάμεις και να διαφύγει με σχετική ευκολία αφού το όπλο του μπλόκαρε. Στο σημείο ελέγχου ήταν σταθμευμένοι ισραηλινοί στρατιώτες, αστυνομικοί και ιδιωτικοί φρουροί ασφαλείας, κανένας από τους οποίους δεν μπόρεσε να αποτρέψει την επίθεση και μέχρι στιγμής οι ισραηλινές αρχές δεν έχουν καταφέρει καν να συλλάβουν τον ανώνυμο ένοπλο.

Ως αντίδραση στους πυροβολισμούς, ο προσφυγικός καταυλισμός Shuafat, στον οποίο οι ισραηλινές δυνάμεις αρχικά πραγματοποίησαν έφοδο πιστεύοντας ότι ο δράστης κρυβόταν εκεί, αποκλείστηκε εντελώς ως μια μορφή συλλογικής τιμωρίας. Βίντεο, καθώς και αναφορές αυτοπτών μαρτύρων, μέσα από τον προσφυγικό καταυλισμό αποκάλυψαν επίσης μια ιδιαίτερη βιαιότητα με την οποία οι ισραηλινές στρατιωτικές δυνάμεις κατέστρεφαν τους κατοίκους του καταυλισμού. Οι εικόνες που προέρχονταν από τον καταυλισμό, σε συνδυασμό με την παλαιστινιακή αλληλεγγύη προς τον ένοπλο επιτιθέμενο στο σημείο ελέγχου, οδήγησαν τους Παλαιστίνιους να βγουν στους δρόμους για να αντιμετωπίσουν τις ισραηλινές δυνάμεις σε ολόκληρη τη Δυτική Όχθη και την ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Ιερουσαλήμ.

Η ισραηλινή αστυνομία συλλαμβάνει Παλαιστίνιο κατά τη διάρκεια συγκρούσεων στον προσφυγικό καταυλισμό Shuafat στην Ιερουσαλήμ, Τετάρτη 12 Οκτωβρίου 2022. © AP Photo/Mahmoud Illean

Την Τρίτη, το πρόσφατα ανακηρυγμένο ένοπλο κίνημα που εδρεύει στην πόλη Ναμπλούς, Areen Al-Aswad, ανακοίνωσε στο Telegram ότι ήταν πίσω από μια άλλη επίθεση εναντίον ισραηλινών δυνάμεων, η οποία είχε ως αποτέλεσμα τη δολοφονία του λοχία Ido Baruch. Η ομάδα, γνωστή στα αγγλικά ως «Lions Den», είχε πραγματοποιήσει την επίθεση χρησιμοποιώντας μέλη της που πυροβόλησαν από ένα αυτοκίνητο που έτρεχε με ταχύτητα εναντίον των ισραηλινών δυνάμεων, κοντά στην περιοχή Deir al-Sharaf. Κατόπιν αυτού, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Yair Lapid εξέφρασε τα συλλυπητήριά του στην οικογένεια του Ισραηλινού στρατιώτη και υποσχέθηκε να συλλάβει τους δράστες, επιβάλλοντας αυστηρό στρατιωτικό αποκλεισμό της Ναμπλούς και των γύρω περιοχών.

Την Τετάρτη, οι κάτοικοι του προσφυγικού καταυλισμού Shuafat και της ένοπλης ομάδας Lions Den κάλεσαν σε πολιτική ανυπακοή, και αυτό έλαβε αργότερα ευρεία υποστήριξη από φοιτητικές ενώσεις σε όλη τη Δυτική Όχθη. Στον προσφυγικό καταυλισμό της Τζενίν πέρυσι, ανακηρύχθηκε το ένοπλο κίνημα «Ταξιαρχίες της Τζενίν». Στις 2 Σεπτεμβρίου του τρέχοντος έτους, η «Areen Al-Aswad» ανακοίνωσε τον σχηματισμό της στην Παλιά Πόλη της Ναμπλούς. Ωστόσο, αυτές οι ομάδες δεν αποτελούν τη μόνη απειλή για τις ισραηλινές δυνάμεις και τους εποίκους στη Δυτική Όχθη, ο βίαιος και μη βίαιος αγώνας αποτελεί πλέον μέρος ενός αποκεντρωμένου λαϊκού κινήματος. Οι εξελίξεις αυτές έχουν προκαλέσει φόβο και σύγχυση τόσο στο Ισραήλ όσο και στην Παλαιστινιακή Αρχή (ΠΑ), την παλαιστινιακή οιονεί κυβερνητική οντότητα που διατηρεί περιορισμένες εξουσίες σε ορισμένες περιοχές της Δυτικής Όχθης.

Γιατί συμβαίνει αυτό τώρα;

Ακριβώς όπως συνέβη και το 2015-16, όταν οι ένοπλες επιθέσεις των Παλαιστινίων – κυρίως με χρήση μαχαιριών – άρχισαν φαινομενικά να συμβαίνουν από το πουθενά και δεν είχαν σαφή συντονισμό με καμία ηγεσία, το στρατιωτικό κατεστημένο και οι υπηρεσίες πληροφοριών του Ισραήλ έχουν και πάλι μπερδευτεί με τις πρόσφατες εξελίξεις. Τον Μάιο του 2016, συντάχθηκε μια έκθεση για το Κέντρο Μνήμης της Ισραηλινής Υπηρεσίας Πληροφοριών και Πολιτιστικής Κληρονομιάς (βλ. PDF στο τέλος της παραγράφου), η οποία συνέδεσε μια σύντομη έξαρση των βίαιων επιθέσεων κατά Ισραηλινών με γεγονότα στην Ιερουσαλήμ και επιχείρησε μάλιστα να κατηγορήσει την Παλαιστινιακή Αρχή ότι βρίσκεται πίσω από αυτό. Τα συμπεράσματα που εξήχθησαν από την ετήσια «Διάσκεψη της Herzliya» του Ισραήλ το 2016 απέτυχαν επίσης να καταλήξουν αποφασιστικά στο συμπέρασμα γιατί σημειώθηκε ένα τέτοιο κύμα επιθέσεων, που ανήλθε σε εκατοντάδες κατά τη διάρκεια μιας περιόδου έντεκα μηνών.

Η ένοπλη εξέγερση, ως μέσο εναντίωσης στην ισραηλινή κατοχή, φαινόταν να έχει αδρανοποιηθεί εντός της Δυτικής Όχθης και να περιορίζεται κυρίως στη Γάζα από τις αρχές της δεκαετίας του 2000. Το 2002, κατά τη διάρκεια της λεγόμενης Δεύτερης Ιντιφάντα, οι πτέρυγες που ανήκαν σε διάφορα παλαιστινιακά πολιτικά κόμματα συντρίφθηκαν ως επί το πλείστον από αυτό που το Ισραήλ ονόμασε «Επιχείρηση Αμυντική Ασπίδα». Η στρατιωτική επιχείρηση διήρκεσε από τον Μάρτιο έως τον Μάιο του 2002, σκοτώνοντας 497 Παλαιστίνιους και τραυματίζοντας 1.447. Μετά το 2007, όταν έληξε επίσημα η εξέγερση, οι ένοπλες ομάδες στη Δυτική Όχθη είτε διαλύθηκαν είτε αφοπλίστηκαν και οι μαχητές τους εντάχθηκαν στις δυνάμεις ασφαλείας της Παλαιστινιακής Αρχής, διαφορετικά ήταν νεκροί, φιμωμένοι ή σε ισραηλινές στρατιωτικές φυλακές. Οι δυνάμεις ασφαλείας της ΠΑ, οι οποίες βρίσκονταν υπό τη διοίκηση του πρώην ηγέτη της, Γιάσερ Αραφάτ, είχαν λάβει μέρος στην αντιμετώπιση των ισραηλινών δυνάμεων κατά τη διάρκεια της εξέγερσης. Η Ουάσινγκτον και το Τελ Αβίβ το έλαβαν υπόψη τους και αποφάσισαν να αναδιαρθρώσουν τις δυνάμεις ασφαλείας της ΠΑ, προκειμένου να διασφαλίσουν ότι θα προστάτευαν τα ισραηλινά συμφέροντα ασφαλείας και δεν θα μπορούσαν να επαναστατήσουν για άλλη μια φορά.

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΑΡΧΕΙΟΥ. Μασκοφόροι Παλαιστίνιοι ένοπλοι των Ταξιαρχιών Αλ Άκσα, της στρατιωτικής πτέρυγας του κινήματος Φατάχ του Παλαιστίνιου προέδρου Μαχμούντ Αμπάς. © Abid Katib/Getty Images

Αυτό που τόσο το Ισραήλ όσο και η Παλαιστινιακή Αρχή αδυνατούν να κατανοήσουν είναι ότι ο σημερινός γύρος των εντάσεων δεν μπορεί να αποδοθεί σε ένα μόνο γεγονός, όπως συνέβη στην κλιμάκωση του 2015-16. Αν ρίξουμε μια ματιά στα νεοσύστατα ένοπλα κινήματα, τα πιο εδραιωμένα από τα οποία βρίσκονται στο βόρειο τμήμα της Δυτικής Όχθης, οι μαχητές τους είναι κυρίως μεταξύ 18 και 25 ετών και η σημείωση αυτού του γεγονότος είναι πολύ σημαντική.

Η Παλαιστινιακή Αρχή, η οποία δημιουργήθηκε ως αποτέλεσμα των συμφωνιών του Όσλο μεταξύ του Ισραήλ και της Οργάνωσης για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης (ΟΑΠ), πλησιάζει τώρα τα 30 χρόνια ως οιονεί κυβερνητικός οργανισμός που λειτουργεί υπό ισραηλινή κατοχή. Η Παλαιστινιακή Αρχή υποτίθεται ότι θα οδηγούσε στο σχηματισμό ενός ανεξάρτητου παλαιστινιακού κράτους μετά από μόλις πέντε χρόνια. Οι ένοπλες ομάδες που υπάρχουν σήμερα αποτελούνται από μαχητές, οι περισσότεροι από τους οποίους γεννήθηκαν μετά τη δημιουργία της ΠΑ και δεν μπορούν να θυμηθούν λεπτομερώς τι συνέβη κατά τη διάρκεια της Δεύτερης Ιντιφάντα.

Η Παλαιστινιακή Αρχή έχει χάσει κάθε αξιοπιστία στα μάτια των κατοίκων της Δυτικής Όχθης και, στην πραγματικότητα, έχει απαξιώσει την καθαρή αξία της παλαιστινιακής υπόθεσης σε ολόκληρο τον αραβικό κόσμο. Πέρυσι, περίπου το 80% των Παλαιστινίων που συμμετείχαν σε δημοσκόπηση δήλωσαν ότι ήθελαν να παραιτηθεί ο πρόεδρος της Παλαιστινιακής Αρχής Μαχμούντ Αμπάς, ένα στατιστικό στοιχείο που αυξάνεται χρόνο με το χρόνο εναντίον του μη εκλεγμένου Παλαιστίνιου ηγέτη. Ανεξάρτητα από το πόσους οικισμούς χτίζει το Ισραήλ, ή ποιες είναι οι δηλώσεις ή οι πράξεις της ηγεσίας του Τελ Αβίβ, η ΠΑ συνεχίζει να παίζει το ρόλο του «συντονισμού ασφαλείας». Η ΠΑ έχει αποτύχει στην αποστολή της, οι συμφωνίες του Όσλο δεν έχουν πλέον σημασία και η νεότερη γενιά των Παλαιστινίων έχει βαρεθεί.

Δεν υπάρχει τρόπος για το Ισραήλ ή την Παλαιστινιακή Αρχή να σταματήσουν την τρέχουσα τάση του ένοπλου αγώνα στη Δυτική Όχθη αντιμετωπίζοντάς τον με περιορισμένες βίαιες επιχειρήσεις, όπως οι εκστρατείες συλλήψεων που διεξάγονται από τις δυνάμεις ασφαλείας της Παλαιστινιακής Αρχής ή η επιχείρηση «Break the Wave» του Ισραήλ, η οποία συνεχίζεται από τις 31 Μαρτίου. Υπάρχουν μόνο δύο τρόποι αντιμετώπισης: μια πλήρους κλίμακας ισραηλινή στρατιωτική επιχείρηση ή η παροχή σημαντικών παραχωρήσεων στους Παλαιστίνιους της Δυτικής Όχθης, η επανεκκίνηση της «ειρηνευτικής διαδικασίας» και η αποδοχή της Χαμάς ως πραγματικού πολιτικού εκπροσώπου των Παλαιστινίων. Εάν το Ισραήλ και οι δυτικοί σύμμαχοί του δεν επιλέξουν γρήγορα, το χάος θα συνεχίσει να εξαπλώνεται.

Το μεγαλύτερο πρόβλημα για τους Ισραηλινούς αυτή τη στιγμή είναι ότι δεν έχουν με ποιον να εμπλακούν, επειδή η ένοπλη εξέγερση δεν έχει ηγεσία, οι ένοπλες ομάδες δεν έχουν επίσης δομές διοίκησης και ελέγχου που να γνωρίζουμε, και υπάρχουν πολλοί επιτιθέμενοι που πραγματοποιούν επιθέσεις ως μοναχικοί λύκοι. Αυτό σημαίνει ότι δεν μπορείτε να τερματίσετε την εξέγερση σκοτώνοντας ηγέτες ή συλλαμβάνοντας τους. Για την ΠΑ (σημ. μεταφραστή: ΠΑ= Παλαιστινιακή Αρχή), δεν μπορεί να δεσμευτεί σε οποιαδήποτε μεγάλης κλίμακας καταστολή κατά των ένοπλων κινημάτων, αν επιχειρήσει να το κάνει αυτό τότε τα όπλα θα στραφούν γρήγορα εναντίον της και πολλοί στις τάξεις των δυνάμεων ασφαλείας της ΠΑ πιθανότατα θα αλλάξουν στρατόπεδο. Έχουμε ήδη δει μέλη των δυνάμεων ασφαλείας της ΠΑ να συμμετέχουν σε επιθέσεις εναντίον ισραηλινών σημείων ελέγχου και, στη Ναμπλούς τον περασμένο μήνα, ένοπλοι μαχητές άνοιξαν πυρ εναντίον των δυνάμεων της ΠΑ αφού συνέλαβαν έναν εξέχοντα μαχητή της Χαμάς ονόματι Musab Shtayyeh.

Το βράδυ της Τρίτης, ο γενικός γραμματέας της λιβανέζικης Χεζμπολάχ, Σεγιέντ Χασάν Νασράλα, σχολίασε τα γεγονότα που βρίσκονται σε εξέλιξη στο εσωτερικό της Δυτικής Όχθης, κάνοντας λόγο για ιντιφάντα. Τώρα φαίνεται ότι αυτός ο τίτλος αποδίδεται γρήγορα στην αυξανόμενη ένοπλη εξέγερση στο εσωτερικό της περιοχής, θα μπορούσε κάλλιστα να είναι τα αρχικά στάδια της τρίτης Ιντιφάντα, μια πολύ τρομακτική προοπτική τόσο για την ΠΑ όσο και για το Ισραήλ.


Ο Robert Inlakesh είναι πολιτικός αναλυτής, δημοσιογράφος και σκηνοθέτης ντοκιμαντέρ που ζει σήμερα στο Λονδίνο, Ηνωμένο Βασίλειο. Έχει κάνει ρεπορτάζ και έχει ζήσει στα παλαιστινιακά εδάφη και σήμερα εργάζεται με το Quds News. Σκηνοθέτης της ταινίας «Κλοπή του αιώνα»: Trump’s Palestine-Israel Catastrophe».


Μετάφραση από το πρωτότυπο: Καταχανάς (Γ. Μεταξάς)

RT OP-ED